"తెలంగాణలో మారనున్న వర్షాల తీరు.. రైతులు, ప్రజలు తెలుసుకోవాల్సిన కీలక విషయాలివే"

హైదరాబాద్ : తెలంగాణలో జూలై నెల ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి ఒక ప్రశ్న తరచూ వినిపిస్తోంది. ఈ ఏడాది వర్షాలు ఎలా ఉంటాయి? ఎక్కడో భారీ వర్షాలు, మరెక్కడో ఎండలు.. ఇలాంటి పరిస్థితులు ఎందుకు కనిపిస్తున్నాయి? దీనికి ప్రధాన కారణంగా వినిపిస్తున్న పేరు ఎల్‌నినో. ప్రపంచ వాతావరణ వ్యవస్థను ప్రభావితం చేసే ఈ సహజ ప్రక్రియ భారత్‌లో రుతుపవనాల తీరును కూడా మార్చగలదని వాతావరణ నిపుణులు చెబుతున్నారు. అయితే ఎల్‌నినో పేరు వినగానే వర్షాలు పూర్తిగా ఆగిపోతాయని భావించడం సరైంది కాదు. అసలు ఎల్‌నినో అంటే ఏమిటి? తెలంగాణపై దాని ప్రభావం ఎలా ఉండొచ్చు? ఈ ఏడాది పరిస్థితులు ఎలా ఉన్నాయి? అనే అంశాలను పరిశీలిస్తే ఆసక్తికరమైన విషయాలు వెలుగులోకి వస్తాయి.

భారతదేశంలో వ్యవసాయం, తాగునీరు, జలాశయాలు, విద్యుత్ ఉత్పత్తి... దాదాపు అన్నీ రుతుపవనాలపైనే ఆధారపడి ఉంటాయి. ముఖ్యంగా తెలంగాణలో ఖరీఫ్ సీజన్ రైతుల భవిష్యత్తును నిర్ణయించే కాలం. జూన్ నుంచి సెప్టెంబర్ వరకు కురిసే వర్షాలే రైతుల ఆశలు, ఆర్థిక వ్యవస్థ, గ్రామీణ జీవనాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. అలాంటి సమయంలో రుతుపవనాల బలాన్ని తగ్గించే అవకాశమున్న ఎల్‌నినోపై సహజంగానే అందరి దృష్టి పడుతోంది.

ఎల్‌నినో అనేది పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని మధ్య, తూర్పు ప్రాంతాల్లో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణం కంటే ఎక్కువగా పెరగడం వల్ల ఏర్పడే వాతావరణ పరిస్థితి. సముద్రంలో జరిగే ఈ మార్పు ప్రపంచవ్యాప్తంగా గాలుల కదలిక, మేఘాల ఏర్పాటును ప్రభావితం చేస్తుంది. దాని ప్రభావం భారత రుతుపవనాలపైనా కనిపించే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే ప్రతి ఎల్‌నినో సంవత్సరం ఒకే విధమైన ఫలితాలు ఇవ్వదు. దాని తీవ్రత, ఇతర వాతావరణ వ్యవస్థల ప్రభావాన్ని బట్టి పరిస్థితులు మారుతుంటాయి.

తెలంగాణ విషయానికి వస్తే, ఎల్‌నినో ప్రభావం ఉన్న సంవత్సరాల్లో వర్షాలు పూర్తిగా లేకపోవడం కంటే అసమానంగా కురిసే పరిస్థితులు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. కొన్ని జిల్లాల్లో ఒకే రోజులో భారీ వర్షాలు కురవగా, మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో రోజుల తరబడి వాన జాడ కనిపించకపోవచ్చు. అందుకే గత కొన్నేళ్లుగా "ఒకచోట వరద.. మరోచోట వర్షాభావం" అనే పరిస్థితులు తరచూ కనిపిస్తున్నాయి. దీనివల్ల పంటల ప్రణాళిక దెబ్బతినడంతో పాటు చెరువులు, భూగర్భ జలాల నింపుదల కూడా ప్రాంతానికొకలా ఉంటుంది.

ఈ ఏడాది కూడా భారత వాతావరణ శాఖ జూలై నెలలో దేశవ్యాప్తంగా సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం నమోదయ్యే అవకాశం ఉందని అంచనా వేసింది. అయితే అదే సమయంలో బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడే అల్పపీడనాలు, ఉపరితల ఆవర్తనాలు స్థానికంగా భారీ వర్షాలను కురిపించే అవకాశాన్ని కూడా తోసిపుచ్చలేదు. అంటే మొత్తం రాష్ట్రాన్ని ఒకే పరిస్థితితో అంచనా వేయడం కంటే, జిల్లాల వారీగా వాతావరణ పరిస్థితులను పరిశీలించడం అవసరం.

వ్యవసాయ రంగంపై దీని ప్రభావం అత్యంత కీలకం. వరి, పత్తి, మొక్కజొన్న, సోయాబీన్ వంటి పంటలు వర్షాల సమయపాలనపై ఎక్కువగా ఆధారపడతాయి. వర్షాలు ఆలస్యమైతే విత్తనాల మొలక దెబ్బతినే అవకాశం ఉంటుంది. మధ్యలో ఎక్కువ రోజులు ఎండలు ఉంటే మొక్కల ఎదుగుదల మందగిస్తుంది. మరోవైపు తక్కువ సమయంలోనే భారీ వర్షాలు కురిస్తే పొలాల్లో నీరు నిలిచి పంటలకు నష్టం వాటిల్లే ప్రమాదం ఉంటుంది. అందుకే ఈసారి రైతులు స్థానిక వాతావరణ సూచనలను అనుసరిస్తూ వ్యవసాయ పనులను ప్రణాళికాబద్ధంగా చేపట్టడం అవసరమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.

పట్టణ ప్రాంతాల్లో కూడా ఎల్‌నినో ప్రభావాన్ని తక్కువగా అంచనా వేయలేం. హైదరాబాద్‌తో పాటు వేగంగా విస్తరిస్తున్న నగరాల్లో ఒకేరోజు కురిసే భారీ వర్షాలు రోడ్లు జలమయం కావడం, ట్రాఫిక్ అంతరాయం, లోతట్టు ప్రాంతాలు నీట మునగడం వంటి సమస్యలకు దారితీసే అవకాశం ఉంటుంది. అదే సమయంలో కొన్ని వారాలపాటు వర్షాలు లేకపోతే తాగునీటి వనరులపై కూడా ప్రభావం పడుతుంది.

అయితే ఎల్‌నినో పేరు వినగానే భయపడాల్సిన అవసరం లేదని వాతావరణ నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. వాతావరణం అనేది అనేక అంశాలపై ఆధారపడే సంక్లిష్ట వ్యవస్థ. బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడే అల్పపీడనాలు, అరేబియా సముద్రంలోని మార్పులు, స్థానిక ఉష్ణోగ్రతలు, గాలుల దిశ వంటి అనేక అంశాలు కలిసి తుది వర్షపాతాన్ని నిర్ణయిస్తాయి. అందువల్ల "ఎల్‌నినో ఉంది కాబట్టి వర్షాలు ఉండవు" లేదా "భారీ వర్షాలే పడతాయి" అనే రెండు అభిప్రాయాలూ సరైనవి కావు.

ప్రస్తుతం తెలంగాణకు అవసరమైనది భయం కాదు... అవగాహన. అధికారిక వాతావరణ హెచ్చరికలను ఎప్పటికప్పుడు గమనించడం, రైతులు పంటల నిర్వహణలో జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం, స్థానిక పరిస్థితులకు అనుగుణంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవడం అత్యంత కీలకం. రాబోయే కొన్ని వారాల్లో ఏర్పడే వాతావరణ వ్యవస్థలే ఈ ఏడాది తెలంగాణ వర్షాకాల దిశను నిర్ణయించే అవకాశం ఉంది. అందుకే ఈసారి ఆకాశం వైపు మాత్రమే కాదు... వాతావరణ శాఖ విడుదల చేసే ప్రతి హెచ్చరికపైనా దృష్టి పెట్టాల్సిన అవసరం ఉంది.

–Sidhumaroju✍️